Openbaar lichaam GGD (veilig thuis)

Het openbaar belang wat behartigd wordt

Met de gemeenschappelijke regeling GGD wordt er zorg gedragen voor de organisatie van een advies- en meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (Veilig Thuis) en uitvoering van bijhorende wettelijke taken (artikel 4 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015), alsmede uitvoering van de taken van het Centrum voor Seksueel Geweld. Met als doel onder andere:

• De duur, de ernst en de kans op herhaling van huiselijk geweld en kindermishandeling in afzonderlijke gezinnen/families doen afnemen

• Meer kinderen geweldloos kunnen laten opgroeien

• Zorgdragen voor het Centrum Seksueel Geweld (CSG) met als doel onder andere de versterking van de hulpverlening aan slachtoffers van seksueel geweld in de regio.

• Het beschermen, bevorderen en bewaken van de gezondheid van de bevolking en van specifieke groepen daarbinnen, in het rechtsgebied van het lichaam

• Het voorkómen en het vroegtijdig opsporen van ziekten onder de bevolking

Sinds 2020 is de Regioaanpak Veiligheid voor elkaar 2020-2024 (hierna: de Regioaanpak) in werking. In deze Regioaanpak ligt de nadruk op het creëren van een veilige thuissituatie voor elke inwoner van de regio. De ambitie van de regio Amsterdam-Amstelland is dat geen enkel kind, geen enkele volwassene meer te maken krijgt met geweld in afhankelijkheidsrelaties. De Regioaanpak richt zich op de inwoners van Amsterdam-Amstelland en op professionals.

In 2025 wordt de nieuwe Regioaanpak 2025-2029 Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Amsterdam-Amstelland actueel. Hierin wordt voortgebouwd op de beweging die afgelopen jaren in gang is gezet. Op dit moment is de Regioaanpak nog in ontwikkeling en zijn de nieuwe speerpunten en activiteiten nog niet vastgesteld. Tot dat moment worden de speerpunten zoals opgenomen in de Regioaanpak 2020-2024 voortgezet.

Speerpunt 1: Zichtbaar, bespreekbaar en ieders verantwoordelijkheid Speerpunt 2: Verantwoord opvoederschap^[1] en veilige relaties Speerpunt 3: Geweld stoppen en structureel oplossen

Andere belangrijke bewegingen die het programma Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (hierna: HGKM) raken:

• Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming;

• De inzet op de versterking tussen straf- en zorgpartners;

• Het tegengaan van seksueel geweld en de toegenomen maatschappelijke aandacht voor dit probleem.

Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is in 2021 landelijk opgesteld na een pilotfase, waarin een nieuwe bescherming werd ontwikkeld. Deze bescherming is niet alleen voor de doelgroep gezinnen, maar ook voor huishoudens zonder kinderen (0-100 jaar). De huidige beschermingsketen voldoet niet meer: het is niet transparant, duurt lang vanwege een estafette aanpak en is daardoor niet effectief. Amsterdam-Amstelland heeft als proeftuin een integrale aanpak ontwikkeld. In deze integrale aanpak ondersteunen vaste veiligheidsexperts van Blijvend Veilig lokale teams, waarbij ze in de meest complexe situaties zelf gezinnen en huishoudens begeleiden. Zij werken in duo's en zijn onderdeel van de wijkgerichte aanpak. Deze sterk vereenvoudigde en meer effectieve aanpak kan ook bijdragen aan een aantrekkelijke werkpraktijk. In Uithoorn is deze werkwijze in 2023 ingevoerd. In 2024 is een landelijke ontwikkelrichting bepaald voor het Toekomstscenario, met implicaties voor de verdere ontwikkeling en uitrol van Blijvend Veilig. In 2025 volgt een plan om aan te kunnen sluiten bij deze landelijke ontwikkelingen.

Ook is er ingezet op het versterken van de samenwerking tussen zorg- en strafpartners. Zodat zij elkaar beter weten te vinden bij het delen van signalen en in het kader van acute veiligheid. Vanaf 2024 werken de Amsterdam-Amstelland gemeenten samen aan een integrale ‘plegeraanpak’, waarbij het doel is om te komen tot een effectieve en integrale aanpak met aandacht voor alle betrokkenen, inclusief specifieke aandacht voor de pleger, zodat herhaling van geweld voorkomen kan worden en hardnekkige patronen worden doorbroken. Daarnaast is er ingezet op de doorontwikkeling van de maatregel Tijdelijk Huis Verbod (hierna: THV), onder andere op toepassing hiervan binnen Blijvend Veilig.

Naast verbeteringen die zijn ingezet in de ketens die te maken hebben met slachtoffers en daders van HGKM, vragen maatschappelijke ontwikkelingen om meer in te zetten op bepaalde onderwerpen. Zo is in de afgelopen jaren het aantal slachtoffers dat hulp zoekt na seksueel geweld gestegen. Dit heeft geleid tot een explosieve toename van het aantal hulpvragen bij het Centrum Seksueel Geweld in 2022. In 2024 is de inlooplocatie van het Centrum Seksueel Geweld geopend. Dit is een fysieke locatie waar slachtoffers van seksueel geweld binnen kunnen lopen en waar verschillende psychische, medische, forensische en juridische partners aanwezig zijn. Dit zorgt voor laagdrempelige en effectieve hulp.

Risico's

De GR Amsterdam-Amstelland wordt deels gefinancierd door de deelnemende regiogemeenten en deels door Amsterdam. De bijdrage vanuit de regio-gemeenten wordt vastgesteld op basis van het aantal inwoners per gemeente.

De bijdrage van gemeente Amsterdam wordt vanuit de DUVO -middelen bepaald. De gemeente Amsterdam ontvangt als centrumgemeente extra middelen vanuit het Rijk. Dit zijn de zogenaamde DUVO-middelen Decentralisatie Uitkering Vrouwen Opvang (DUVO). Deze bijdrage is bedoeld voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling in Amsterdam en de regio. Daarnaast draagt Amsterdam alle risico’s en alle niet-begrote noodzakelijke activiteiten ten behoeve van de regio.

Uit de DUVO middelen worden nu regiobrede activiteiten betaald, lokale activiteiten per gemeente en een bijdrage aan de GR Amsterdam-Amstelland. Voor de lokale activiteiten wordt door Amsterdam een bedrag van € 204.431 uit de DUVO middelen aan de andere regiogemeenten uitbetaald. Op Veilig Thuis resteert na de bijdrage vanuit de DUVO-middelen nog een tekort van ruim € 6 miljoen. Hiervan wordt nu € 5,8 miljoen door de gemeente Amsterdam bijgelegd en € 0,2 miljoen door de overige gemeenten.